Turystyka
Centrum Wisły
Przez:
Cel: Oaza
Długość: 2 km
Czas: 0,45 h
Kolor: ---
Trasa krótka, ale za to obfituje w największą ilość ciekawych obiektów. Można na niej poznać prawie całe dzieje Wisły.
Centralnym punktem Wisły jest plac Bogumiła Hoffa. Jego otoczenie tzn budynek poczty, domy z tzw "laubami", siedziba Urzędu Miejskiego oraz Dom Zdrojowy z restauracją, biblioteką i kinem zostało zbudowane w latach trzydziestych. Na placu i w jego otoczeniu możemy spotkać w pogodne dni wystawy obrazów oraz wyrobów sztuki ludowej - ekspozycje połączone są ze sprzedażą. W ubiegłym roku na placu ustawiono "ogródki" z napojami chłodzącymi co spotkało się z krytyką niektórych mieszkańców naszego miasta ale wzbogaciło jednoczeście kasę miejską. W głębi widoczny park z muszlą koncertową. Na przedłużeniu ciągu budunków pl.B.Hoffa znajduje się okazały budynek szkoły.
Po 1918 roku władze oświatowe dysponowały na terenie Wisły dziewięcioma obiektami szkolnymi. W centrum stał murowany budynek z 1824 r i drewniany "U Niedźwiedzia" z 1891 r - budynki te nie mogły pomieścić wszystkich uczniów. Staraniem kierownika szkoły Józefa Goszyka otwarto w roku 1927 dwukondygnacyjną , 6-klasową Szkołę Podstawową (główna bryła obecnego budynku). Pod koniec lat czterdziestych do szkoły podstawowej dołączono Liceum Ogólnokształcące, które od 1945 funkcjonowało w pionierskich warunkach w rejonie Jarzębatej i Oazy. Aby rozładować trudne warunki lokalowe w roku. 1950 do istniejącego gmachu dobudowano drugie piętro. Wraz z rozwojem Wisły i ten budynek okazał się niewystarczający i na tyłach budynku (od strony parku) dobudowano w ostatnich latach (otwarto w 1995 r) nowe skrzydło, w którym mieści się liceum zaś szkoła podstawowa zajmuje część frontową.
Bardzo ciekawa jest zabudowa prawej części placu Hoffa. Za hotelem Centrum znajduje się parking dla samochodów - do 1975 r był to plac dworca autobusowego. W rejonie tym spotykamy trzy stare budynki zasługujące na uwagę. Od strony ulicy znajduje się murowany budynek Muzeum Beskidzkiego.
Budynek ten został wybudowany pod koniec XVIII wieku. Mury kamienno-ceglane mają grubość ok. 1 m, dach dwuspadowy kryty gontem. W latach 1795-1945 była to karczma w której koncentrowało się życie towarzysko-obyczajowe ludności wiślańskiej. Po 1945 roku w pomieszczeniach dawnej karczmy urządzono magazyny GS -u i mieszkanie magazyniera. W roku 1956 zlikwidowano magazyny a w dwóch największych izbach urządzono sale lekcyjne dla Zasadniczej Szkoły Gastronomicznej.
Z powstaniem muzeum w Wiśle najbardziej związana jest postać Andrzeja Podżorskiego (1886-1971) nauczyciela, społecznika, autora przewodników po Wiśle. Jego pasją było gromadzenie materiału etnograficznego aby wyeksponować go potem w wymarzonym muzeum wiślańskim. Przez wiele lat czynił starania , zbierał eksponaty i materiały, by podczas I Tygodnia Kultury Beskidzkiej w Wiśle w dniu 16.08.1964 doczekać otwarcia Muzeum Beskidzkiego, którego był kierownikiem do 1968 roku.
Stałą ekspozycję muzeum tworzą trzy pomieszczenia ilustrujące główne zajęcia, strój i wnętrze izby mieszkalnej Beskidu Śląskiego. Osobną salę przeznaczono na wystawy zmienne. Przed wejściem do muzeum ekspozycja uli i sprzętów gospodarskich. Ponieważ, jak należy przypuszczać, wielu mieszkańców Wisły nie odwiedziło nigdy naszego muzeum, zapraszamy do środka.
Patrząc ze wspomnianego parkingu na zachód, w kierunku obwodnicy zauważamy na stoku górskim kompleks skoczni igielitowych. Zostały one zbudowane w latach 1962-64 i są przeznaczone do szkolenia podstawowego młodych skoczków. Punkty krytyczne tych "skoczeniek" to 15, 23 i 40 m. Bywa, że latem przy słonecznej pogodzie można tam zauważyć trenujących na igielicie skoczków wiślańskich.
Na tyłach muzeum, znajduje się gospoda regionalna "Strzecha Wiślańska". Mieści się ona w 75-letniej chałupie przeniesionej 1984 r z Jonidła. Można tam zjeść smaczne potrawy regionalne (m.in. poleśniki, placki ze szpyrkami, żebroczkę), upiec kiełbaskę na ognisku w ogrodzie czy posłuchać muzyki ludowej.
Drugim drewnianym budynkiem za muzeum jest chałupa "U Niedźwiedzia". Zbudowano ją w 1891 r jako drugi budynek szkoły w Wiśle (istniejąca szkoła nie mogła pomieścić wszystkich dzieci). Obecnie w budynku tym mają swoją siedzibę organizacje społeczne i towarzystwa zaś głównym lokatorem jest Wiślańskie Centrum Kultury i Informacji z redakcją "Echa Wisły".
Kontynuując spacer ulicą 1 Maja dochodzimy do kościoła ewangelickiego.
Pierwszy wiślański kościół ewangelicko-augsburski został zbudowany w roku 1782, w rok po ogłoszeniu przez cesarza austriackiego patentu tolerancyjnego. Był to budynek drewniany bez wieży i dzwonów. Inicjatorem budowy obecnego kościoła był "najzasłużeńszy pastor wiślański"(wg B.Hoffa) Michał Kupferschmidt. Kamień węgielny założono w roku 1833 a kościół poświęcono w dniu św. Piotra i Pawła tj. 29 czerwca 1838 r. Jest to budowla trójnawowa z wieżą (którą dobudowano później) o wystroju klasycystycznym.. W prezbiterium witraż wykonany w roku 1938 przez Krakowski Zakład Witraży a zaprojektowany przez Adama Ciompę przedstawiający patronów kościoła. Wnętrze, za wyjątkiem prezbiterium utrzymane jest w bieli z dyskretnymi elementami złoceń. W chórze współczesne organy koncertowe. W kruchcie pod wieżą znajduje się ekspozycja starodruków protestanckich, krótka historia zboru i związanych z nim duchownych.
Naprzeciw kościoła budynek starej szkoły zbudowanej w roku 1824. Na frontowej ścianie tablica poświęcona pamięci Jana Sztwiertni.
Jan Sztwiertnia (1911-1940) pedagog, kompozytor. Urodził się w Ustroniu. W 1921 r został wychowankiem Ewangelickiego Domu Sierot w Ustroniu, a w 1925 r ukończył szkołę powszechną w Ustroniu wykazując wyjątkowe uzdolnienia muzyczne. W latach 1925-30 kontynuował naukę w Seminarium Nauczycielskim w Cieszynie. Następnie objął posadę nauczyciela w szkółce ludowej na Równem pod Baranią Górą. Tam, w ciszy, z dala od świata komponował ze słuchu, intuicyjnie wiele utworów a jedynym bodźcem to skromna dawka zasad muzyki uzyskana w Seminarium Nauczycielskim oraz radiowy kontakt ze światem za pośrednictwem małego kryształowego detektorka. W roku 1933 przeniósł się do szkoły w Wiśle Głębcach a po roku do szkołu w Wiśle Centrum. Tutaj prowadził chór kościelny, był organistą. Wtedy to powstawały kolejne dzieła muzyczne: drobne utwory na użytek szkolny i kościelny, fugi, preludia, chorały, kantaty oraz większe dzieła (m.in. poemat symfoniczny "Śpiący rycerze w Czantorii" czy operę ludową "Szałasznicy" z wieloma wyjątkowo melodyjnymi ariami). W 1935 zapisał się do Szkoły Muzycznej w Cieszynie a w 1937 r wstąpił do Konserwatorium Muzycznego w Katowicach. W maju 1939 r odbył się w auli konserwatorium jego recital złożony z jego własnych kompozycji. W nagrodę otrzymał stypendium na studia muzyczne w Paryżu. Niestety, wybuch wojny przekreślił jego plany. W czerwcu 1940 został aresztowany przez gestapo - zginął wśród strasznych męczarni w obozie koncentracyjnym w Gusen. Jego prochy przysłano do Wisły - są one złożone na cmentarzu "Na Groniczku".
Idąc dalej naszą trasą mijamy po prawej stronie budynek parafialny a za nim kompleks związany z hotelem "Piast". Przed hotelem ogródek letni w którym w każdą letnią sobotę organizowany jest festyn. Obok restauracja "Ogrodowa".
Z hotelem Piast związana jest osoba Heleny Wiśniewskiej (1855-1933).. Przyjechała ona do Wisły ok. roku 1900 aby leczyć chore płuca. Ponieważ pobyt w tych rejonach poprawił jej stan zdrowia, postanowiła osiedlić się w Wiśle na stałe. Początkowo mieszkała w willi "Wygnanka" (istnieje do dziś na ul. Ochorowicza), następnie, ok.1905 r zbudowała okazałą jedenastopokojową willę "Dziechcinka", którą wynajmowała gościom.
Na miejscu hotelu "Piast" istniała kiedyś drewniana karczma, która spaliła się w 1885 r. Na jej miejscu przedsiębiorca Fulda z Cieszyna wybudował okazały pensjonat i nazwał go "Luisenhof". Helena Wiśniewska wspólnie z Bogdanem Hoffem kupili ów pensjonat z zamiarem wybudowania tam kompleksu przyrodoleczniczego. Wyremontowany komfortowy hotel nazwali "Piast". Zakupili również stajnie po drugiej stronie drogi, nad rzeką i urządzili w nich "łazienki". Zakład funkcjonował zaledwie kilka lat gdyż w powódź w 1915 r zniszczyła nadrzeczny zakład. B.Hoff wycofał się wtedy ze spółki i hotel prowadziła sama Helena Wiśniewska. Zapraszała dużo gości szczególnie z Wielkopolski (skąd pochodziła), Warszawy i Lwowa. Po jej śmierci 1933 hotel przejęły jej dwie kuzynki Irena Dalska i Wanda Rychlicka. Hotel "Piast" spełnia swoją funkcję do dnia dzisiejszego.
Na ścianie frontowej hotelu znajduje się tablica upamiętniająca pobyt w Wiśle Marii Konopnickiej, ufundowana w roku 1986 przez Towarzystwo Miłośników Wisły.
Po przejściu obok hotelu "Piast" przecinamy ulicę Olimpijską wchodząc w mały fragment parku przy pomniku "Źródła Wisły". Brązowy pomnik "Ślązaczki u źródeł Wisły" został wykonany przez prof. Konstantego Laszczkę i odsłonięty z okazji I Święta Gór w roku 1938. Podczas II wojny został zniszczony przez hitlerowców a nową postać ślązaczki stworzył Artur Cienciała w 1975 r.
Nasza trasa biegnie dalej wzdłuż rzeki Wisły z jednej a ruchliwej drogi z drugiej strony. Po kilkuset metrach dochodzimy do skrzyżowania na Oazie, które kończy nasz spacer.
Powrót do centrum Wisły może nastąpić autobusem lub spacerem drugim brzegiem rzeki Wisły.
Na podstawie Franciszka Drewnioka, "Wisła trasy spacerowe."
16 km/h 
